Bartec Isı İzleme Sistem Tasarımı: Maksimum Devre Uzunlukları ve Enstrüman Seçim Matrisi

15 Mart 2026

Bartec ısı izleme sistemlerinde maksimum devre uzunluğu, sigorta akımına ve buatın ortam sıcaklığına göre katı bir şekilde sınırlandırılır. Tasarım güvenliği için HSB, HSB+ ve HTSB serisi metrajları, katalogdaki mühendislik tablolarıyla (Tablo I ve J) çapraz teyit edilmelidir.

EHT Mühendislik saha devreye alma operasyonlarımızda açıkça gördük ki; ısıtıcı kablo tasarımlarında yapılan en ölümcül hata, "Tablo I ve Tablo J" mühendislik sınırlarının atlanarak kabloların panodaki sigortalara rastgele bağlanmasıdır. Bu durum, tesislerde ilk çalışma (start-up) anında yüksek demeraj akımı kaynaklı şalter atmalarına veya buat içi aşırı ısınmalara yol açmaktadır.

Sistemin bütünlüğünü sağlamak için sahadaki 3 altın kuralımız şudur:

İkili Sınır Prensibi: Bir devrenin çekebileceği maksimum uzunluk hesaplanırken hem sigorta kapasitesine (Tablo I) hem de buatın bulunduğu ortamın sıcaklığına (Tablo J) bakılır. Her zaman çıkan en kısa değer kabul edilir.

Kör Nokta Riski: Sadece kontrol termostatı kullanmak prosesi ısıtır ancak kablo kopukluklarını göstermez. Hat sonu lambası (ELL-200) gibi izleme donanımları kullanılmayan hatlarda, kablo hasarlarının tespit süresi %80 oranında uzamaktadır.

Pano Güvenliği: Sadece C-Tipi karakteristiğe sahip devre kesiciler kullanılmalıdır. Standart B-Tipi sigortalar, kendinden regüleli kabloların soğuk kalkış akımlarını tolere edemez.

İlettiğiniz orijinal Bartec mühendislik kılavuzunun eksik kalan "Devre Sınırları ve Ekipman Seçim Matrisi" tablolarını tüm şeffaflığıyla aşağıda kullanıma sunuyoruz.

1. Maksimum Isıtma Devresi Uzunlukları (Tablo I ve Tablo J)

Projelendirilen hat uzunluğunun (vana ve pompa payları eklendikten sonraki final metraj), tek bir sigortadan beslenip beslenemeyeceğini teyit etmek için bu iki tablo zorunludur.

Tablo I: C-Tipi Sigorta ve Başlangıç Sıcaklığına Göre Maksimum Uzunluklar (230 Vac - HSB Serisi Örneği)

Sistem kışın en soğuk gününde ilk kez devreye alındığında (Start-up temperature) çekeceği akıma göre sınırlandırılmıştır.

Devre Kesici (Sigorta)	Başlangıç Sıcaklığı	3HSB2 (10W)	5HSB2 (15W)	10HSB2 (30W)	15HSB2 (45W)	20HSB2 (60W)
16 A	+10 °C	230 m	164 m	92 m	67 m	52 m
	-20 °C	195 m	141 m	79 m	58 m	45 m
20 A	+10 °C	231 m	188 m	115 m	82 m	65 m
	-20 °C	231 m	177 m	98 m	72 m	56 m
32 A	+10 °C	231 m	188 m	133 m	82 m	75 m
	-20 °C	231 m	188 m	133 m	82 m	75 m

Tablo J: Buat Ortam Sıcaklığına Göre Maksimum Devre Uzunluğu (230 Vac - HSB Serisi)

Isıtıcı kablonun bağlandığı besleme kutusunun (Enclosure) bulunduğu maksimum dış ortam sıcaklığına göre buat içindeki klemens sınırlarını korumak için uygulanan metraj limitidir.

Besleme Kutusu / Kablo	Ortam Sıc.	3HSB2	5HSB2	10HSB2	15HSB2	20HSB2
PBS/PBM	+40 °C	231 m	188 m	133 m	82 m	75 m
PBS/PBM	+55 °C	231 m	188 m	133 m	82 m	75 m
PBTC (Termostatlı)	+40 °C	231 m	188 m	132 m	82 m	74 m
PBTW (Termostatlı)	+55 °C	231 m	188 m	123 m	82 m	70 m

EHT Mühendislik Çapraz Kontrol Örneği: > -20 °C başlangıç sıcaklığında, 20A sigorta ile 10HSB2 kablosu kullanıyoruz. Tablo I'e göre sınırımız 98 metre. Bu kabloyu PBTC termostatlı buata bağlayacağız ve ortam yazın +40 °C oluyor. Tablo J'ye göre sınırımız 132 metre. Güvenlik kuralı gereği küçük olan değeri alıyoruz; bu devre maksimum 98 metre uzunluğunda olabilir.

2. Kontrol Ekipmanı Seçim Önerileri (Tablo K)

Sistemin kontrol yaklaşımını, borudaki koruma amacınıza göre doğru belirlemelisiniz.

Isıtma Devresi Tipi	Uygulama Amacı	Kontrol Seçeneği (Sensing)	Uygun Bartec Ürünü	Gerekli Miktar
Borularda Çoklu Devre	Donmaya Karşı Koruma (Freeze Protection)	Ortam Duyarlı (Ambient)	PBTW-300-E (Pano üzeri)	Kontrol panosu başına 1 adet
Borularda Tekli Devre	Sıcaklık Koruma veya Hassas Proses Kontrolü	Hat Duyarlı (Line)	PBTW-200-E (Boru üzeri, lokal)	Devre başına 1 adet
Geniş Bantlı Sistemler	Donmaya Karşı Koruma ve Sıcaklık Kontrolü	Hat Duyarlı (Referans borudan)	PBTC-200-E (Boru üzeri, lokal)	Kontrol panosu başına 1 adet

3. İzleme (Monitoring) Ekipmanı Seçim Önerileri (Tablo L)

Sistemdeki voltaj sürekliliğini sahada gözlemlemek bakım personelinin güvenliği için kritik bir adımdır.

Isıtma Devresi Tipi	Uygulama Amacı	İzleme Opsiyonları	Uygun Bartec Ürünü	Gerekli Miktar
Boru Hatları	Donmaya Karşı Koruma	Yüksek profilli sonlandırma veya görsel ikaz sinyal lambası	ELS-200 veya ELL-200	Devre başına 1 adet
Boru Hatları	Hassas Sıcaklık Koruması	Yüksek profilli sonlandırma	ELS-200	Devre başına 1 adet

4. Tipik Bir Isı İzleme Devresi Bileşen Mimarisi

Kılavuzdaki görsel şemada (System Layout) yer alan tam teşekküllü bir Bartec Ex-Proof ısıtma döngüsünde sahadaki dizilim aynen şu şekildedir:

Güç Kaynağı ve Pano (Power Supply): Dışarıdan gelen ana enerji beslemesi.

Güç Bağlantı Kutusu (Power Junction Box / PBS): Isıtıcı kablo ile soğuk besleme kablosunun güvenle birleştiği Ex-Proof buat.

Kendinden Regüleli Isıtıcı Kablo (Trace Heater): Boru alt yarısına çekilmiş, vanalarda sargı payı bırakılmış ana termal eleman.

Montaj Bandı (Adhesive Tape): Kabloyu boruya sabitleyen cam elyaf veya alüminyum bant.

PLEXO Soketli Ek Kiti (PLEXO Plug-in Splice Kit): Pompa veya vana motoru söküleceği zaman kablonun kolayca ayrılmasını sağlayan mekanik döküm ek kutusu.

İzolasyon ve Uyarı Etiketleri (Pipe Insulation & Warning Label): Boru üzerine sarılan yalıtım kılıfı ve her 3 metrede bir dış kılıfa yapıştırılan sarı renkli "Elektrikli Isıtma" ikazı.

Hat Sonu Lambası (End of Line Lamp / ELL): İzolasyonun dışına taşan ve devrenin sağlam olduğunu gösteren yeşil/kırmızı ışıklı kule.

Silikon Sonlandırma (Silicone End Seal): Sistemde lamba kullanılmayan branşman uçlarında kabloyu neme karşı yalıtan soğuk uygulamalı silikon başlık.

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

S: Ortam duyarlı (Ambient) sensör ile hat duyarlı (Line) sensör arasındaki enerji farkı nedir?

C: Ortam duyarlı sistemler, havadaki sıcaklık set değerinin altına düştüğünde (Örn: 5 °C) tüm tesisin ısıtıcılarını açar. Hat duyarlı sistemler ise sadece borunun içi soğuduğunda devreye girer. Boru zaten sıcak bir akışkanla besleniyorsa, hava soğuk olsa bile hat duyarlı sistem çalışmaz; bu da devasa boyutlarda enerji tasarrufu sağlar.

S: Neden C-Tipi sigorta (Type C tripping characteristics) kullanmak zorundayız?

C: Kendinden regüleli kablolar içlerindeki polimer yapı nedeniyle soğukken çok düşük dirence sahiptir. Sistem kışın açıldığında milisaniyeler içinde normalin 3-4 katı "demeraj akımı" çeker. B-Tipi hızlı sigortalar bunu kısa devre sanıp atarken, C-Tipi yavaş (motor tipi) sigortalar bu kalkış anını tolere ederek devrenin güvenle ısınmasına izin verir.