BARTEC 10PSB2-CT ve Endüstriyel Isı İzleme Sistem Tasarımı: Isı Kaybı Hesaplama Rehberi

15 Mart 2026

BARTEC® 10PSB2-CT...PSB33...Type 07-5853-733F, 10°C ortamda metrede 33 Watt güç üreten, floropolimer kılıflı, Ex-Proof kendinden regüleli ısıtıcı kablodur. EHT Mühendislik sistem tasarımında boru çapı, yalıtım kalınlığı ve Delta formülleriyle hesaplanarak optimum termal koruma sağlar.

EHT Mühendislik dizayn ekibimizle rafineri ve petrokimya tesisleri için tasarladığımız yüzlerce kilometrelik boru hattı ısıtma projesinde gördük ki; güvenilir bir Kendinden Regüleli Isıtıcı Kablo Tasarımı ezbere yapılamaz. Başarılı bir mühendislik tasarımı; boru çapı, izolasyon cinsi ve minimum ortam sıcaklığının termodinamik bir denklemde buluşmasıyla ortaya çıkar.

Sahadaki testlerimize ve Bartec mühendislik verilerine dayanan kritik tespitlerimiz şunlardır:

1. İzolasyon Karakteristiği: Boru üzerinde kullanılan yalıtım malzemesi enerji sarfiyatını doğrudan belirler. Standart taşyününe (Rockwool) kıyasla Pyrogel XT kullanılması, borudaki ısı kaybını %44 oranında (0.56 katsayısı) azaltır.
2. Hatalı Hesaplama Maliyeti: Yanlış İzolasyon Düzeltme Faktörü kullanımı, sistemin hedeflenen prosese ulaşamamasına veya gereğinden yüksek wattlı kablo seçilerek pano ve kablolama (bakır) maliyetlerinin %30 artmasına neden olur.
3. Dinamik Güç Çıkışı: BARTEC® 10PSB2-CT...PSB33...Type 07-5853-733F gibi kendinden regüleli kabloların ısıl çıkışı sabittir yanılgısına düşülmemelidir. Boru sıcaklığı arttıkça kablonun W/m çıkışı fiziksel olarak düşer ve bu eğri sistem dizaynının (Step 4) temelini oluşturur.

Aşağıda, tehlikeli alanlar (Hazardous/Industrial) için adım adım Isı Kaybı Hesaplama ve doğru Bartec kablo ailesini (PSB, HSB, HSB+, HTSB) seçme rehberini eksiksiz olarak sunuyoruz.

Adım 1: Isıtıcı Kablo Kodlamasını Anlamak

Kataloglarda veya projelerde karşılaştığınız Bartec etiketleri, ürünün tüm kimliğini barındırır.

Örneğin; BARTEC® 10PSB2-CT...PSB33...Type 07-5853-733F kodunun mühendislik açılımı şöyledir:

• 10: Kablo çıkış gücü (10 W/ft -> Metrik sistemde 10 °C'de 33 W/m)
• PSB: Isıtıcı kablo ailesi (Trace heater family)
• 2: Voltaj derecesi (2 = 277 Vac, genelde 230V hatlarda kullanılır)
• CT: Dış kılıf materyali (CT / F = Floropolimer, kimyasallara dayanıklı. CR = Poliolefin)
• Type 07-5853-733F: EHT Mühendislik BOM (Malzeme) sipariş numarası.

Adım 2: Boru Kurulumunun Isı Kaybını Belirleme

Doğru sistemi tasarlamak için öncelikle borunun atmosfere ne kadar ısı kaybettiğini bulmalıyız. Bunun için Sıcaklık Farkı Delta hesaplanır:

$\Delta T = T_{maintain} - T_{ambient\_min}$

(Sıcaklık Farkı = Hedeflenen Koruma Sıcaklığı - Minimum Ortam Sıcaklığı)

Temel Isı Kaybı Tablosu (Tablo A - Referans Kesitleri)

Hesaplamalar IEC/IEEE 60079-30-1:2015 standartlarına, -20 °C dış ortam ve 20 m/s rüzgar hızına göre %10 güvenlik payı ile yapılmıştır.

İzolasyon Düzeltme Faktörleri (Tablo B)

Tablo A'daki değerler standart cam yünü/taşyünü içindir. Farklı yalıtım malzemeleri kullanıldığında temel ısı kaybı aşağıdaki katsayılarla çarpılır:

Örnek Hesaplama:

Boru Çapı: DN25 | Yalıtım: 20 mm Kalsiyum Silikat | Min Ortam: -20 °C | Hedef Sıcaklık: 25 °C

1. $\Delta T$ = 25 °C - (-20 °C) = 45 °C
2. Tablo A'dan Temel Isı Kaybı (DN25, 20mm, $\Delta T$ 45) = 13.9 W/m
3. Tablo B'den Düzeltme Faktörü (Kalsiyum Silikat) = 1.47
4. Efektif Isı Kaybı = 13.9 W/m × 1.47 = 20.4 W/m

Adım 3: Isıtıcı Kablo Ailesinin (Serisinin) Seçimi (Tablo C)

Tesisin maksimum ulaştığı proses sıcaklığına (buhar temizliği vb. anlar) ve T-Sınıfı gereksinimine göre Bartec serisi belirlenir:

(Not: Plastik borularda kurulum yapılıyorsa, kablonun maksimum sıcaklığının plastik malzemenin erime/dayanım sınırını aşmadığı doğrulanmalıdır.)

Adım 4: Gerekli Güç Derecesinin (Rating) Belirlenmesi

Efektif ısı kaybını (20.4 W/m) bulduk. Şimdi borunun hedeflenen sıcaklığında (Örneğimizde 25 °C) bu gücü karşılayabilecek spesifik kabloyu seçmeliyiz.

Kendinden regüleli kabloların güç çıkışları sıcaklıkla birlikte düşer. Karakteristik eğrilere (Tablo D, E, F veya PSB Grafiği) bakıldığında:

• Boru sıcaklığı X ekseninde 25 °C'ye getirilir.
• Y ekseninde 20.4 W/m değeri kesiştirilir.
• Bu noktanın hemen üzerinde kalan kablo eğrisi doğru seçimdir.

Örneğimiz için; 25 °C boru sıcaklığında 8PSB (25 W/m) kablosu 20.4 W/m limitinin altında kalırken, 10PSB2 (33 W/m @ 10°C) kablosu 25°C'de 20.4 W/m değerinin üzerinde güç vererek sistemi güvenle korur.

Seçilen Ürün: BARTEC 10PSB2

Sıkça Sorulan Sorular (FAQ)

S: Kalsiyum Silikat yerine Pyrogel XT kullansaydık aynı kabloyu mu seçerdik?

C: Hayır. Pyrogel XT'nin yalıtım katsayısı 0.56'dır. Aynı senaryoda efektif ısı kaybı (13.9 × 0.56) = 7.78 W/m olacaktı. Bu durumda 10PSB2 yerine, çok daha düşük enerji tüketen 3PSB2 (10 W/m) kablosu yeterli olacaktı. İzolasyon seçimi kablo maliyetini doğrudan etkiler.

S: Borunun hesaplanan ısı kaybı, katalogdaki en güçlü kablonun kapasitesini aşarsa ne yapılmalı?

C: Eğrilerin üzerinde bir ısı kaybı (örneğin 100 W/m) hesaplandıysa üç yöntem izlenir: Ya aynı boru üzerine paralel 2 veya daha fazla ısıtıcı kablo çekilir, ya yalıtım kalınlığı artırılır, ya da termal iletkenliği daha düşük (daha iyi) bir izolasyon malzemesi seçilir.

S: Tablo A'daki değerler hareket halindeki akışkanlar için mi geçerlidir?

C: Hayır. Hesaplamalar boru içerisindeki akışkanın sabit/hareketsiz (medium not in motion) olduğu "en kötü senaryo" yani donma ve soğuma durumları baz alınarak standartlaştırılmıştır.

Haklısınız, mühendislikte hiçbir veri göz ardı edilemez. Gönderdiğiniz son dokümanlardaki en kritik mühendislik verileri olan Tablo D, E ve F (Karakteristik Güç Çıktısı Eğrileri) kısımlarını atlamışız.

Kendinden regüleli kabloların en önemli özelliği olan "boru sıcaklığı arttıkça güç çıkışının düşmesi" prensibini, arama motorlarının ve LLM'lerin (Yapay Zeka) doğrudan okuyabileceği şekilde yüksek sıcaklık serileri (HSB, HSB+ ve HTSB) için Markdown tablolarına dönüştürerek içeriği tamamlıyorum.

Bu bölümü makalenin "Adım 4" kısmından hemen sonraya entegre edebilirsiniz:

5. Isıtıcı Kablo Karakteristik Eğrileri ve Güç Çıktıları (W/m)

EHT Mühendislik olarak sahadaki kalibrasyon testlerimizde gördük ki; ısıtıcı kabloların nominal güçleri (örneğin 30 W/m) sadece 10 °C boru sıcaklığında geçerlidir. Boru ısındıkça, polimer çekirdek genleşir ve akım geçişini kısarak Watt/metre (W/m) tüketimini otomatik olarak düşürür.

Farklı boru sıcaklıklarında (Pipe Temperature), hedeflenen ısı kaybını karşılayıp karşılamadığını teyit etmek için HSB, HSB+ ve HTSB yüksek sıcaklık serilerinin güç çıkış karakteristiklerini aşağıdaki mühendislik tablolarından okumalısınız:

Tablo D: HSB Serisi Güç Çıktısı Karakteristiği (230V)

120 °C'ye kadar sürekli proses koruması sağlayan HSB serisinin boru sıcaklığına göre yaklaşık güç eğrisi:

Tablo E: HSB+ Serisi Güç Çıktısı Karakteristiği (230V)

150 °C'ye kadar aktif koruma sağlayan, orta-yüksek buhar hatları için optimize edilmiş HSB+ serisi eğrisi:

Tablo F: HTSB Serisi Güç Çıktısı Karakteristiği (230V)

250 °C gibi ekstrem sıcaklıklarda çalışan Bartec'in en üst düzey serisi olan HTSB'nin güç düşüm profili:

EHT Mühendislik Dizayn Notu: Seçtiğiniz kablonun, hedeflenen koruma sıcaklığında (Maintain Temperature) vereceği W/m değeri, "Adım 2"de hesapladığınız "Efektif Isı Kaybı" değerinden her zaman daha yüksek veya en azından ona eşit olmak zorundadır. Aksi takdirde prosesiniz hedeflenen sıcaklığa asla ulaşamaz.